Kontenery na statku

Transport multimodalny to rodzaj transportu jest przyszłością branży logistycznej, a decyduje o tym wiele czynników. Ujmując rzecz w największym skrócie, transport ten to taki rodzaj procesu przewożenia towarów z jednego miejsca w drugie, podczas którego korzysta się z różnych gałęzi transportu, ale usług jednego operatora. Dziś jest to już powszechnie stosowany sposób przewożenia ładunków w systemie door-to-door, czyli od drzwi do drzwi. Taka forma transportu to szereg korzyści dla jego zleceniodawcy, którego towar jest przewożony, a należą do nich: minimalizacja kosztów, skrócenie czasu transportu oraz uproszczenie procesu realizacji zleceń. Wszystkie formalności załatwiane są w jednej umowie. Zleceniodawca nie musi się zatem martwić o zawieranie umów na kolejne etapy, gdyż wszystko bierze na siebie firma logistyczna. Na całym świecie taka forma transportu odgrywa już ważną rolę i podobnie dzieje się w Polsce. Również w naszym kraju istnieją dobre perspektywy dla jego rozwoju w najbliższych latach.

Początki transportu multimodalnego

Wiek dwudziesty to czas błyskawicznego wzrostu znaczenia transportu. Postępująca globalizacja, nowoczesne sposoby transportu oraz zwiększone potrzeby ludzkie sprawiły, że zarówno producenci jak i firmy logistyczne musiały coraz efektywniej wykorzystywać różne rodzaje rozwiązań logistycznych. Wraz ze wzrostem tej branży pojawiły się problemy w postaci zakorkowanych szlaków komunikacyjnych, kolejki na przejściach granicznych, obostrzenia środowiskowe. To wszystko wymusiło kolejne coraz bardziej efektywne rozwiązania.

Jednym z takich rozwiązań, które zrewolucjonizowało branżę logistyczną było wprowadzenie do użytku kontenerów, które na szeroką skalę zaczęto stosować w latach 60. ubiegłego wieku. Coraz większa ilość ładunków przy jednoczesnym parciu na jak najszybsze ich dostarczenie sprawiło, że dotychczas stosowane rozwiązania straciły rację bytu. Szczególnie uciążliwe były dla transportu morskiego. Stale wzrastała ogólna masa przewożonych ładunków, a małe i różnych rozmiarów frachty utrudniały skuteczne ich transportowanie. Morska logistyka międzynarodowa wiele wiec zyskała na wprowadzeniu kontenerów. Wkrótce były one też już powszechne w innych typach transportu, głównie kolejowym i samochodowym. Tym samym rozpoczął się nowy okres w branży transportowej na świecie.

Transport multimodalny w Polsce

W Polsce do niedawna transport drogowy stanowił podstawowy sposób na przewożenie ładunków z miejsca na miejsce. Jednakże na rynku regularnie pojawiają się problemy, które utrudniają pracę. Należą do nich problemy w transporcie transgranicznym, a niektóre państwa Europy stwarzają problemy natury legislacyjnej. Polskim firmom logistycznym zaczyna także doskwierać brak kierowców. I właśnie dlatego przed transportem multimodalnym stoi duża szansa na bardziej dynamiczny rozwój. Ponadto, z racji swojego strategicznego położenia w centrum Europy, Polska jest świetnym miejscem przerzutowym i zagraniczne firmy są chętne do nawiązania współpracy z polskimi przewoźnikami mogącymi zagwarantować sprawny transport typu multimodalnego.

Transport multimodalny – cechy charakterystyczne

Żeby formę transportu nazwać multimodlaną, należy spełnić kilka warunków. Do przewożenia ładunku należy użyć zunifikowanych jednostek ładunkowych, którymi mogą być: kontenery, naczepy siodłowe do przeładunku pionowego czy nadwozia wymienne. Drugi warunek to użycie co najmniej dwóch różnych form transportu spośród: kolei, drogi morskiej, ewentualnie wodnej śródlądowej, lub też transportu samochodowego. Trzeci to przymus wystąpienia tylko jednej umowy przewozu. Czwarty warunek to wynajęcie do wykonania przewozu tylko jednego przewoźnika, który posługiwać się będzie jednym dokumentem przewozu na całą trasę.

Całym przebiegiem transportu multimodalnego kieruje Operator Transportu Multimodalnego (w skrócie MTO). Osoba taka organizuje transport, zarządza nim, wystawia dokumenty przewozu, jak również realizuje procesy transportowe. Tym samym ponosi ona odpowiedzialność za cały ładunek od momentu przejęcia aż do chwili, gdy wyda go uprawnionemu odbiorcy. Taki rozdział obowiązków wpływa na dużo bardziej efektywny przebieg transportu, a załadowcę zwalnia z obowiązków związanych z organizacją transportu.

Transport multimodalny dzieli się ze względu na:

  • zasięg (lądowy lub lądowo-morski)
  • typ jednostek załadunkowych (pojemniki, kontenery, naczepy i tzw. double-stack)
  • rodzaje środków transportowych (kolejowo-drogowy, morsko-drogowy, kolejowo-morski czy drogowo-lotniczy)
  • charakter operatora logistycznego (pośredni lub bezpośredni)
  • liczbę właścicieli środków transportu (jeden lub wiele podmiotów)
  • sposób ustalania odpłatności i odpowiedzialności za towar (jednolity lub odcinkowy).

Poza transportem multimodalnym w branży logistycznej wyróżnić można trzy inne rodzaje transportu:

  • transport intermodalny – transport ładunków w jednej i tej samej jednostce ładunkowej bez przeładunku ich zawartości w trakcie zmiany rodzaju gałęzi transportu. Inaczej, towar załadowany do jednego kontenera, przebywa trasę od początku do końca w tym samym kontenerze
  • transport kombinowany – rodzaj transportu, w którym jednostka ładunkowa na większości trasy jest transportowana pomiędzy kolejnymi punktami drogą morską, śródlądową lub kolejową, a jej dostarczenie od nadawcy i dowóz do odbiorcy przeprowadzany jest transportem samochodowym.
  • transport łamany – transport towarów za pomocą przynajmniej dwóch środków transportów należących do tej samej gałęzi transportu.

Współczesna logistyka opiera się na transporcie kontenerowym, a przewozy kontenerowe dominują również w transporcie multimodalnym. Na podobnej zasadzie działa logistyka w wielu sklepach internetowych. Kontenery stanowią wygodny sposób transportu, niemniej wymagają specjalnie przystosowanych do ich przewozu środków transportu, aby być szybko i bezpiecznie załadowanymi, przewiezionymi i rozładowanymi.

Przewozy kontenerowe

Przewozy kontenerowe ze względu na rodzaj opakowania ładunku są dominującym rodzajem przewozów multimodalnych. Kontenery, z racji swoich wymiarów i właściwości konstrukcyjnych, wymagają odpowiednio przystosowanych do ich przewozu środków transportowych, zapewniających szybki załadunek i wyładunek oraz bezpieczny ich przewóz. Drogą morską kontenery przewozi się za pomocą kontenerowców, semikontenerowców i rorowców. Kontenerowce są używane na liniach transkontynentalnych oraz w żegludze kabotażowej, a ich załadunek odbywa się systemem pionowym. Z kolei semikontenerowce to rodzaj statków służących do przewozu zarówno kontenerów jak i ładunków w innej postaci, które zazwyczaj są stosowane na trasach o mniejszej liczbie ładunków skonteneryzowanych. Rorowce to statki, które ładowane są, w przeciwieństwie do klasycznych kontenerowców, systemem poziomym. Kontenery stanowią większość ich frachtu.

kontenery w magazynie
Najwięcej kontenerów transportowanych drogą morską przechowywanych jest w Magazynach w Szczecinie oraz w Gdańsku. Oczywiście wynika to z tego, że oba miasta leżą bardzo blisko morza i bezpośrednio w porcie następuje przeładunek ze statku do magazynu.

Jeśli chodzi o transport śródlądowy rzeczny, kontenery przewozi się z reguły barkami o jednorazowej pojemności od 50 do 60 TEU. W Polsce logistyka śródlądowa w zasadzie nie istnieje, ze względu na brak odpowiednich dróg transportu, czyli drożnych rzek i kanałów.

Koleją kontenery przewożone są albo specjalnymi wagonami kontenerowymi, albo wagonami-platformami. W transporcie drogowym kontenery przewozi się samochodami ciężarowymi dwuczłonowymi złożonymi z ciągnika siodłowego i naczepy kontenerowej. Naczepa przeznaczona do transportu kontenerów musi posiadać specjalną ramową konstrukcję opartą na trzech osiach. Zgodnie z przepisami międzynarodowymi, jakie obowiązują w branży, samochodem ciężarowym można przewozić kontenery o masie do 2 TEU.

Przewozy szynowo-drogowe

Ten rodzaj przewozów zwany jest także Piggyback. Jest to rodzaj przewozów, gdy na większości trasy samochód ciężarowy jest przewożony koleją. Dzięki temu ten rodzaj transportu jest bardziej ekonomiczny, jak również bardziej ekologiczny ze względu na użycie transportu kolejowego. W przewozach szynowo-drogowych stosuje się trzy podstawowe techniki transportu. Podstawowa to logistyka wagonami kolejowymi całych samochodów ciężarowych, zarówno jednoczłonowych jak i samochodów z przyczepami, oraz ciągników z naczepami. Ponadto na wagonach można przewozić same naczepy siodłowe lub pojemniki wymienne w postaci skrzyni ładunkowej bez podwozia.

Przewozy lądowo-morskie

Lądowe środki transportu, w tym samochody ciężarowe, naczepy oraz ciągniki, jak również wagony kolejowe, można transportować również promami morskimi. Jest to także jeden z popularnych rodzajów transportu multimodalnego. Do transportu używane są promy samochodowe, pasażersko-samochodowe, kolejowe oraz promy łączące wszystkie trzy rodzaje. Do zalet tego rodzaju jest zredukowanie czasu potrzebnego na załadunek i rozładunek, ale z kolei poważną wadą jest brak możliwości wielopoziomowego składowania ładunków, nawet gdy przewożone są same kontenery i inne jednostki transportowe.

FBL, czyli konosament transportu multimodalnego

Konosament transportu multimodalnego (z angielskiego FBL, czyli Negotiable FIATA Multimodal Transport Bill of Lading) to jeden z najważniejszych dokumentów, jakich używa się w transporcie multimodalnym. Dzięki temu dokumentowi spedytor może pełnić funkcję przewoźnika morskiego oraz funkcję operatora multimodalnego. Na mocy takiego dokumentu spedytor bierze odpowiedzialność za przebieg transportu, w tym za ewentualne szkody lub stratę ładunku, jak również za innych przewoźników i osoby trzecie biorące udział w procesie transportu multimodalnego.

Typ transportu zwany multimodalnym to jeden ciągły łańcuch transportowy opierający się na jednej umowie. To kompleksowa usługa, łącząca w sobie organizację, koordynację oraz realizację całego procesu transportu przez jednego operatora transportu multimodalnego. Korzyścią dla właściciela ładunku jest krótszy czas transportu, mniej absorbujące procedury, a tym samym niższe koszty.

Podobne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *